Częściowe zaćmienie Księżyca w najbliższy wtorek!
Symulacja częściowego zaćmienia Księżyca

Częściowe zaćmienie Księżyca w najbliższy wtorek!

  • Dodał: Sławomir Matz
  • Data publikacji: 12.07.2019, 10:04

Już niedługo na wieczorowym niebie pojawi się Księżyc w częściowym zaćmieniu. Jest to jedno z najbardziej widowiskowych zjawisk astronomicznych, jakie można obserwować z Ziemi. Zaledwie kilka dni dzieli nas od jego wystąpienia.

 

W ciągu kilku ostatnich lat przez nieboskłon widoczny z Polski przetoczyło się wiele niezwykłych zaćmień Księżyca. Na podstawie częstotliwości ich występowania, można by wysnuć tezę, że są one zjawiskami bardzo częstymi. Niestety rzeczywistość jest nieco inna. O ile w ostatnim czasie obserwowaliśmy ich sporo, o tyle w kolejnych latach będzie ich jak na lekarstwo. Nadchodzące częściowe zaćmienie Księżyca zapoczątkuje okres zaćmieniowej ciszy, który potrwa do 7 września 2025 roku.

 

Sposób powstawania częściowego zaćmienia Księżyca

 

Zaćmienie Księżyca jest zjawiskiem powstającym przy współudziale wielu czynników. Żeby do niego doszło, musi nastąpić pełnia Księżyca. Tylko w takiej sytuacji Ziemia znajduje się na odpowiedniej pozycji względem swojego naturalnego satelity i jest w stanie rzucać cień w jego kierunku.

 



Niestety, Księżyc bardzo często w ten cień nie trafia, co spowodowane jest nachyleniem jego orbity względem płaszczyzny ekliptyki. Z tego powodu zaćmienie Księżyca, jeśli już zaistnieje, powinno być postrzegane w kategoriach niesamowitego zbiegu wielu okoliczności.

 

Do częściowego zaćmienia Księżyca dochodzi wówczas, gdy tarcza naszego naturalnego satelity nie może znaleźć się w całości pod wpływem cienia Ziemi. Wtedy zanurza się w niego tylko w pewnej części, dostarczając niezwykłych doznań obserwacyjnych osobom, które się mu przyglądają.

 

Godziny występowania poszczególnych faz zaćmienia

 

Na początku warto zaznaczyć, że częściowe zaćmienie Księżyca nastąpi wieczorem, 16 lipca 2019 roku. Jego postępowanie będzie kompleksowe, co oznacza, że odbędzie się z podziałem na poszczególne fazy zjawiska. Najwcześniejszą z nich będzie półcieniowe zaćmienie Księżyca, którego początek z Polski będzie nie widoczny. Odbędzie się on o 20:43, kiedy Księżyc będzie jeszcze pod horyzontem. Półcieniowe zaćmienie Księżyca potrwa do godziny 22:01, o której rozpocznie się częściowe zaćmienie.

 

Faza częściowa widowiska będzie tego wieczoru jedyną możliwą do obserwacji, ponieważ Księżyc nie zanurzy się w całości w cień Ziemi. Kulminacyjny moment widowiska przypadnie na godzinę 23:30 i, zgodnie z przewidywaniami, pod wpływem cienia Ziemi znajdzie się wówczas 65 procent tarczy Księżyca. Niestety, po kulminacyjnej fazie zaćmienia, cień Ziemi powoli zacznie odsłaniać Księżyc. Proces ten zakończy się minutę przed godziną 1:00 w dniu następnym. Potem, na zakończenie zaćmienia, do 2:17 trwała będzie jeszcze faza półcieniowa.

 

Niespodzianki związane ze zjawiskiem

 

Częściowe zaćmienia Księżyca nie niosą ze sobą tak kontrastowych następstw, jak chociażby częściowe zaćmienia Słońca. Oznacza to, że o wiele trudniej jest zaobserwować jakąkolwiek zmianę w otoczeniu, która wynikałaby z częściowego zaćmienia Księżyca. Prawdopodobnie podczas kulminacyjnej fazy widowiska krajobraz w Polsce wyraźnie się ściemni. Z blasku trwającej właśnie pełni wyłonią się słabsze gwiazdy.

 

Na tarczy Księżyca w kulminacyjnej fazie zjawiska powinno pojawić się trochę czerwieni. Krwista barwa spowodowana jest rozszczepieniem światła słonecznego przez atmosferę Ziemi. Do naszego naturalnego satelity, spośród całego widocznego spektrum promieniowania elektromagnetycznego, dotrze tylko barwa czerwona. Jej obecność powinna być szczególnie intensywna w pobliżu najbardziej zaćmionej krawędzi Księżyca.

 

Sposób, według którego powinno się prowadzić obserwacje zjawiska

 

Zaćmienie Księżyca, bez względu na rodzaj widowiska, nie jest niebezpieczne do obserwacji. Można ich dokonywać za pomocą gołych oczu lub przyrządów optycznych bez jakichkolwiek zabezpieczeń. W najbliższy wtorek zaćmienie rozpocznie się, kiedy Księżyc będzie już na pokaźnej wysokości na południowym niebie. Do obserwacji mimo wszystko warto wybrać miejsce, które będzie pozbawione przeszkód na południowym i południowo-zachodnim horyzoncie. Wszystko z powodu komfortu obserwacji podczas takiego widowiska. Tak naprawdę nie trzeba się specjalnie przygotowywać na to zaćmienie, wystarczy tylko w odpowiednim czasie wyjść na zewnątrz i poszukać tarczy Księżyca.

Sławomir Matz

Student Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pasjonata astronomii i nowych technologii.